Tin tức

ĐỪNG CHỦ QUAN BỎ LỠ GIAI ĐOẠN VÀNG CHẨN ĐOÁN BỆNH

Ung thư tuyến tiền liệt (UTTTL) hiện là một trong những bệnh ung thư phổ biến nhất ở nam giới. Theo GLOBOCAN 2022, thế giới ghi nhận hơn 1,4 triệu ca mới mỗi năm. Tại Việt Nam, UTTT nằm trong nhóm ung thư thường gặp ở nam giới, với số ca phát hiện ngày càng gia tăng.

Điều đáng lưu ý: UTTT ở giai đoạn đầu thường diễn tiến âm thầm, không có triệu chứng. Đây vừa là thách thức (dễ bỏ sót), vừa là cơ hội (phát hiện sớm → điều trị triệt căn) — nếu người bệnh và cộng đồng không chủ quan, không bỏ lỡ "giai đoạn vàng" chẩn đoán.

Khi ung thư còn khu trú trong tuyến tiền liệt và chưa di căn, phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt tận gốc (radical prostatectomy) là phương pháp điều trị triệt căn tiêu chuẩn, có thể đạt kiểm soát ung thư lâu dài. Số liệu thống kê tại Hoa Kỳ cho thấy:

• Bệnh còn khu trú: tỷ lệ sống thêm 5 năm > 98%
• Bệnh di căn hạch vùng: giảm còn khoảng 70%
• Bệnh di căn xa: chỉ còn khoảng 32%

Nghĩa là cùng một chẩn đoán UTTT, nhưng thời điểm phát hiện quyết định phần lớn cơ hội điều trị triệt căn và thời gian sống còn của người bệnh.

AI NÊN ĐƯỢC TẦM SOÁT?

Theo khuyến cáo của Hiệp hội Niệu khoa châu Âu (EAU) và Mỹ (AUA) năm 2026:

• Nam ≥ 50 tuổi: chủ động trao đổi với bác sĩ tiết niệu
• Nam ≥ 45 tuổi: nếu có cha hoặc anh em trai mắc ung thư tuyến tiền liệt
• Nam ≥ 40 tuổi: nếu có tiền sử gia đình nhiều người mắc các bệnh ung thư di truyền

PHẪU THUẬT TRIỆT CĂN - MỤC TIÊU TRIFECTA

Phẫu thuật hiện đại không chỉ nhằm loại bỏ khối u mà còn hướng đến mục tiêu chất lượng sống — gọi là "Trifecta" trong điều trị UTTT:

• Kiểm soát ung thư triệt căn
• Bảo tồn tiểu tự chủ (kỹ thuật bảo tồn cơ thắt niệu đạo)
• Bảo tồn chức năng cương (kỹ thuật bảo tồn bó mạch thần kinh — nerve-sparing)

Ba mục tiêu này phải được cân bằng tùy theo giai đoạn bệnh, chỉ số Gleason, PSA, tiền sử và mong muốn của từng người bệnh — đó là tinh thần "cá thể hóa điều trị" mà Khoa Ngoại Tiết niệu – BV 19-8 luôn hướng đến.

Nhân một ca phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt tận gốc nội soi tại Khoa: bệnh nhân nam 62 tuổi, UTTT phát hiện sớm qua tầm soát PSA (PSA 9,8 ng/mL), không có triệu chứng, chụp cộng hưởng từ cho hình ảnh tổn thương nghi ngờ ung thư, sinh thiết cho kết quả ung thư tuyến tiền liệt. Sau phẫu thuật: diện cắt âm tính (R0), PSA sau mổ 1 tháng 0,001 ng/mL, rút sonde ngày thứ 10, đạt tiểu tự chủ hoàn toàn sau rút thông tiểu.

CHẤT LƯỢNG SỐNG SAU ĐẠI PHẪU - KHÔNG CÒN LÀ NỖI LO

Nhiều người bệnh lo ngại phẫu thuật triệt căn sẽ ảnh hưởng đến chất lượng sống: tiểu không tự chủ, giảm chức năng cương. Với kỹ thuật hiện nay, tỷ lệ gặp các vấn đề này đã giảm đáng kể:

• Tiểu tự chủ: phần lớn người bệnh đạt tiểu tự chủ hoàn toàn trong vòng 1–3 tháng sau mổ (tùy kỹ thuật và tập phục hồi chức năng sàn chậu)
• Chức năng cương: với kỹ thuật bảo tồn bó mạch thần kinh, khả năng phục hồi tốt ở nhóm nguy cơ phù hợp, thường cần 6–12 tháng và hỗ trợ điều trị nếu cần
• Tập vật lý trị liệu sàn chậu trước và sau mổ giúp đẩy nhanh thời gian hồi phục

Mục tiêu của điều trị hiện đại là người bệnh không chỉ sống thêm mà còn sống khỏe, sống có chất lượng.

THÔNG ĐIỆP TỪ KHOA NGOẠI TIẾT NIỆU – BV 19-8

Phát hiện sớm ung thư tuyến tiền liệt mang lại cơ hội điều trị triệt căn với tỷ lệ kiểm soát bệnh lâu dài rất cao. Phẫu thuật hiện đại với kỹ thuật bảo tồn cơ thắt và bó mạch thần kinh giúp người bệnh duy trì chất lượng sống tốt sau đại phẫu — đa số bệnh nhân tiểu tự chủ trở lại trong vòng 1–2 tuần và duy trì khả năng cương dương.

Đừng chủ quan bỏ lỡ giai đoạn vàng chẩn đoán bệnh. Nam giới trong nhóm nguy cơ nên chủ động đến khám chuyên khoa tiết niệu để được tư vấn và tầm soát phù hợp.

_ThS.BSNT Chu Văn Thắng, Khoa Ngoại Tiết niệu_